Linux podstawy

Linux podstawy

Autor: Admin

Data: 28 styczeń 2006

Kategoria: Archiwum

Odsłon: 78014

Tagi:

Artykuł może być już niekatualny - Zawarte w nim porady mogą nie działać prawidlowo na nowszych wydaniach openSUSE

Poniżej prezentuje kilka pojęć, które są lekturą obowiązkową dla wszystkich osób czyniących pierwsze kroki na Linuksie. Trochę pojęć, definicji, poleceń, z którymi użytkownicy systemu spod znaku pingwina często się spotykają.

Ponieważ są to podstawy podstaw nie będę pisał nowego podręcznika tylko zamieszczę już napisane informacje z polskiej Wikipedii w sposób przystępny i w miarę prosty.

Linux

to system operacyjny dla komputerów, jak również jego jądro. Kompletny system operacyjny (jądro i programy użytkownika) jest przez niektórych (m.in. projekt GNU oraz Debian) nazywany GNU/Linux.

SuSE

to prosta w obsłudze dystrybucja Linuksa przeznaczona zarówno dla niedoświadczonego użytkownika jak i doświadczonych znawców tego systemu. Dystrybucja zawiera graficzny program instalacyjny, narzędzie do konfiguracji systemu i zarządzania pakietami w jednym o nazwie YaST2. SUSE Linux używa pakietów w formacie RPM. Doświadczeni użytkownicy znajdą wiele aplikacji umożliwiających programowanie w różnych językach, w tym Mono. SUSE jest dystrybucją komercyjną, lecz można ją także pobrać z sieci za darmo.

Jądro, kernel

to jego podstawowa część, która jest odpowiedzialna za wszystkie jego zadania.

Wszystkie zadania są wykonywane przez jądro, będące jednym, dużym programem działającym w trybie jądra. Przykładem takiego jądra jest jądro systemu Linux, OpenBSD, FreeBSD a także Windows, chociaż większość posiada umiejętność dołączania i odłączania modułów (najczęściej zawierających kod sterownika urządzenia lub obsługi potrzebnego w danej chwili systemu plików).
Zaletą tej techniki jest prostota, stabilność, łatwość komunikacji pomiędzy różnymi członami jądra (to przecież w tym wypadku jeden program!). Wadą jest, w późniejszym stadium rozwoju projektu, uciążliwość w rozwijaniu programu oraz w znajdywaniu błędów.

Root, Superuser, konto administratora

to tradycyjna nazwa uniksowego konta, które ma pełną kontrolę nad systemem. Istotną sprawą jest zabezpieczenie tego konta silnym hasłem i zabezpieczenie przed nieautoryzowanym dostępem. W innych systemach operacyjnych używa się też nazw takich jak superuser, Administrator, czy operator. Nazwa root funkcjonuje, jako określenie administratora systemu, zarówno w systemach UNIX, jak i pokrewnych (FreeBSD, GNU/Linux).

Kompilacja

to proces tłumaczenia kodu źródłowego na język maszynowy, dokonywany przez kompilator.

Kod źródłowy

to program komputerowy w postaci takiej jaką tworzy ją człowiek w pewnym języku programowania, zazwyczaj jako tekst, ale też jako dane dla translatora, przeznaczony do analizowania i modyfikacji przez człowieka. Kod źródłowy jest przetwarzany na kod maszynowy zrozumiały dla maszyny (procesora)

RPM

Pakiety RPM zawierają skompresowane (we wczesnych wersjach gzipem, w nowszych bzipem2) archiwum tar zawierające oprogramowanie.

YaST

to instalator systemu operacyjnego i doskonale wyposażone narzędzie do konfiguracji SUSE Linux.

SAX

to narzędzie służące do łatwego konfigurowania systemu graficznego X'ów (karta graficzna, monitor etc..)

X'y, X11

graficzny system komputerowy (system okienkowy) stworzony w latach 80. w laboratoriach Massachusetts Institute of Technology (MIT), obecnie prace nadzoruje X.Org Foundation. Obecnym wydaniem jest wersja 11., wydanie 6.8.2.

Firewall, Zapora sieciowa

jeden ze sposobów zabezpieczania sieci/komputera/serwera przed intruzami. Termin określający sprzęt komputerowy wraz ze specjalnym oprogramowaniem bądź samo oprogramowanie blokujące niepowołany dostęp do sieci komputerowej, komputera, serwera itp. na której straży stoi.

Konsola

to jeden z najczęściej spotykanych sposobów interakcji człowieka z komputerem. Kontrola komputera poprzez konsole sprowadza się do wydawania poleceń ze ściśle określonego zestawu i określonej składni. Polecenia najczęściej wpisywane są z klawiatury lub zapisane są w skryptach.

Podstawowe Polecenia

http://www.gabo.hi.pl/linux/polecenia.htm


Polecenia związane z użytkownikami, grupami, loginami i zamykaniem systemu

    • shutdown(zamykamy Linuxa)

    • adduser (dodajemy nowego użytkownika)

    • newgrp (dodajemy nową grupę)

    • passwd (zmieniamy hasła)

    • logout (wylogowanie się)

    • who (sprawdzamy kto jest aktualnie zalogowany)

    • users (j/w)

    • w (j/w)

    • whoami (sprawdzamy kim jesteśmy)

    • mesg (zezwolenie na przyjmowania komunikatów)

    • write (wysłanie wiadomości do danego użytkownika)

    • wall (j/w tylko do wszystkich użytkowników)

    • rwall (j/w tylko do wszystkich w sieci)

    • ruser (wyświetla użytkowników pracujących w systemie)

    • talk (możliwość interaktywnej rozmowy)

    • finger(szczegółowe informacje o użytkownikach)

    • su (zmieniamy się w innego użytkownika)

    • chmod (zmieniamy parametry pliku)

    • chown (zmieniamy właściciela pliku)

    • chgrp (zmieniamy jaka grupa jest właścicielem pliku)

  1. Polecenia związane z plikami i katalogami

  2. Polecenia związane z procesami

    • ps (pokazuje nam jakie procesy są aktualnie wykonywane)

    • kill ("zabijamy" procesy)

  3. Polecenia związane z pomocą

    • help (wyświetla nam wszystkie polecenia w Linuxie)

    • man (pokazuje nam pomoc do programu)

  4. Polecenia związane z kompresją i archiwilizacją

    • gzip(kompresuje nam archiwum *.gz)

    • tar (archiwizuje nam archiwum *.tar)





Jeżeli ktoś ma jakieś uwagi to zapraszam do wpisywania ich w komentarzach oczywiście także jeżeli czegoś brakuje.

Komentarze (37)

Gość Data: 2006-09-07 21:51:44Odpowiedz

syf w komentarzach

dlaczego żaden admin nie wywalił jeszcze tego syfu z komentarzy????

Gość Data: 2006-12-04 17:12:21Odpowiedz

artukul w porzadku ale mogli byscie sie ruszyc i pousowac ten spam z komentarzy

Gość Data: 2006-12-21 12:45:17Odpowiedz

Gość Data: 2007-01-19 17:03:52Odpowiedz

CZY ZNAJDZIE SIĘ JAKIŚ ŁASKAWCA I USUNIE SPAM Z KOMENTARZY? DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ.

PS. TAK, TO KRZYK!

Gość Data: 2007-01-19 23:40:46Odpowiedz

administrator

spam usuniety nie wiem jak sioe tutaj ostal wszedzie indziej byloczyszczone

Gość Data: 2007-02-09 09:36:02Odpowiedz

Gość Data: 2007-02-09 09:36:15Odpowiedz

Gość Data: 2007-02-09 09:36:23Odpowiedz

Gość Data: 2007-02-09 09:36:32Odpowiedz

Gość Data: 2007-02-09 09:36:43Odpowiedz

Gość Data: 2007-02-09 09:36:55Odpowiedz

Gość Data: 2007-02-09 09:37:02Odpowiedz

Gość Data: 2007-02-09 09:37:10Odpowiedz

Gość Data: 2007-02-09 09:37:22Odpowiedz

Gość Data: 2007-02-25 14:41:44Odpowiedz

Gość Data: 2007-02-26 20:50:54Odpowiedz

Gość Data: 2007-02-27 22:14:48Odpowiedz

Gość Data: 2007-02-28 19:41:36Odpowiedz

hmmm

Gość Data: 2007-03-18 10:00:45Odpowiedz

Gość Data: 2007-03-29 13:16:53Odpowiedz

Gość Data: 2007-07-04 21:52:49Odpowiedz

c

Gość Data: 2007-08-30 12:52:46Odpowiedz

aa

Gość Data: 2007-10-05 12:36:40Odpowiedz

Gość Data: 2007-11-27 19:05:32Odpowiedz

su jest chyba do zalogowania się na superusera, a nie do "zmieniania się w innego użytkownika"..

shaq Data: 2007-11-28 02:29:57Odpowiedz

Re: syf w komentarzach

może ma problem z Linuchem i się nie może zalogowac buahahaha

Gość Data: 2007-11-28 08:31:26Odpowiedz

Re: Re: Linux podstawy

samo

su

loguje na superusera, root'a czy jak go kto zwał

ale jak podasz

su nazwa_uzytkownika

to loguje cię na tego użytkownika (jeśli istnieje) su samo to skrót od su root

Gość Data: 2008-01-30 14:25:51Odpowiedz

Gość Data: 2008-04-03 22:06:03Odpowiedz

javascript:ac_smilie(' ')
javascript:ac_smilie(' ')

Gość Data: 2008-04-27 14:05:31Odpowiedz

Re: Linuks podstawy

Gość Data: 2008-08-24 08:29:02Odpowiedz

Gość Data: 2008-10-29 17:37:13Odpowiedz

zonk

dobra to ja mam takie pytanko mam lina 2 h i teraz co tu mam zrobic zeby tak skompilowac tego kerna co by mi eifi znajdywalo??? moze mi ktos da lekcje

Gość Data: 2008-10-29 17:38:57Odpowiedz

do tego co wyzej pisałem gg

^^^^^^
10,9647,46

Gość Data: 2008-10-29 20:32:53Odpowiedz

Re: zonk

teoretycznie ma ma potrzeaby kompilowac kernela aby wifi dzialalo jaki masz problem

Gość Data: 2008-12-06 12:15:11Odpowiedz

dzieki

Gość Data: 2009-11-29 12:57:25Odpowiedz

Gość Data: 2011-11-16 21:18:32Odpowiedz

Twój komentarz został donany

essa Data: 2021-06-15 12:00:23Odpowiedz

twoja stara

essa